Ainliú Luiche | Taobh Le Taobh | Anótáil Inlíne

SluinnteSainmhínithe.

(Definitions.)
  1. EóPointe (a point), i. ionad gan méid.
  2. Líne, i. faidfad gan lethadleithead. Críoch líne eópointe, ⁊agus côghearratrasnú línte eópointe.
  3. Líne díreachdhíreach i. líne gan casacasadh ann.
  4. UachtarDromchla (a surface), i. ní agáag a bhfuil faidfad agus lethadleithead, gan rimhreraimhre. Críoch uachtairdromchla líne, ⁊agus côghearratrasnú dhá uachtardhromchla líne.
  5. ClárPlána (a plane), i. uachtardromchla ina luíonluíonn díreach idir aon dá eóphointe ann. Ní fhéadfadh dhá líne dhíreach luí ar a chéile, i gcuid díobh, gan luí ar a chéile ar fad, ná slíachar doa chôdhúnachomhdhúnadh. Ní lú ná fhéadfadh dhá chlárphlána.
  6. TaibhseSolad (a solid), i. ní agáag a bhfuil faidfad ⁊agus lethadleithead ⁊agus rimhreraimhre, i n-aonachtin éineacht. TeóranaTeorainneacha taibhsesolaid uachtairdromchla.
  7. OsgalUillinn (an angle), i. gabhal, i. cómhraccomhrac (meeting) dhá líne.
  8. OsgalUillinn dírlíneachdhronlíneach (rectilinear angle), i. osgaluillinn is de chómhracchomhrac dhadhá líne dhírigdhíreacha.
  9. DíorosgalDronuillinn (right angle), i. nuair chómhracaida chomhraiceann dhá líne dhíreacha ⁊agus do-nída dhéanann dhá chô-osgalchomhuillinn i n-aicein aice a chéile, is díorosgaildronuillinneacha an dá chô-osgalchomhuillinn sansin, ⁊agus is côdhíreachaingearach dá chéile an dódá líne sin.
  10. MórosgalMaoluillinn (obtuse angle), i. osgaluillinn is leitheleithne ná díorosgaldronuillinn.
  11. CaolosgalGéaruillinn (acute angle), i. osgaluillinn is caoile ná díorosgaldronuillinn.
  12. Línte díreacha côfhanacomhthreomhara (parallel straight lines), i. línte díreacha i n-aonin aon chlárphlána ⁊agus fan a chéile, i dtreódtreo, pé faidfad doa leantar iad, ar aghaigaghaidh núnó siar, náchnach féidir dóibh dúnadúnadh ar a chéile.
  13. DealbhDeilbh (figure), i. ní atá côdhúntacomhdhúnta féfaoi theórainntheorainn núnó féfaoi theóranaibhtheorainneacha.
  14. ClárdhealbhDeilbh phlánach dírlíneachdhronlíneach, (a plane rectilinear figure), i. dealbhdeilbh ar chlárphlána, côdhúntacomhdhúnta féfaoi líntibhlínte díreacha:
  15. Trílíneach, núnó trianosgaltriantán, i. féfaoi thrí líntibhlíne díreachadhíreacha;
  16. CeatharlíneachCeathairshleasán, núnó ceathrosgalceathairuilleog, i. féfaoi cheithre líntibhlíne díreachadhíreacha;
  17. IllíneachIlsleasach, núnó iolosgaliluillinn, i. féfaoi líntibhlínte díreacha iomdhaiomaí;
  18. CôlíneachComhshleasach (equilateral), i. féfaoi líntibhlínte cómhacomhionanna. TrianosgalTriantán côlíneachcomhshleasach = an equilateral triangle.
  19. TrianosgalTriantán côthaobhachcomhthaobhach núnó côchosachcomhchosach (an isosceles triangle), i. gur cómhagur comhionann dhá thaobh aige.
  20. TrianosgalTriantán fiarcorrshleasach (a scalene triangle), i. náchnach cómhacomhionann aon dá thaobh aige.
  21. TrianosgalTriantán díorosgaildronuillinne (a right-angled triangle), i. go bhfuil osgaluillinn leis dírdron.
  22. TrianosgalTriantán mórosgailmaoluillinne (an obtuse-angled triangle), i. go bhfuil osgaluillinn leis mór.
  23. TrianosgalTriantán caolosgailgéaruillinne (an acute-angled triangle), i. gur caol iad na trí hosgailuillinn aige.
  24. CôfhanachComhthreomharán (a parallelogram), i. ceatharlíneachceathairshleasán gur côfhanacomhthreomhar gach dá thaobh dède ar aghaigaghaidh a chéile.
  25. FiarbheannachTraipéisiam, a trapezium.
  26. CôfhanachComhthreomharán díorosgaildronuillinneach, a rectangular parallelogram.
  27. CearnachCearnóg (a square), i. côfhanachcomhthreomharán côbheannachcomhbheannach díorosgaildronuillinne.
  28. CôbheannachComhbheannach fiar, núnó fiar-cheathardhafiarcheathartha, a rhombus.
  29. CôfhanachComhthreomharán fada fiar, a rhomboid.
  30. ÁinCiorcal (a circle), i. clárdhealbhdeilbh phlánach féfaoi aon líne, i. a cuairdrothimlíne, ⁊agus gur côfhaid doar comhfhad gach líne díreach ó'nón gcuairdrothimlíne go hinnelárphointe na háinean chiorcail, i. go heó láirpointe láir na háinean chiorcail.
  31. Ga (a radius), i. líne díreachdhíreach ó innelárphointe go cuairdrothhimlíne.
  32. TuamStua (an arc), i. cuid den gcuairdrothimlíne.
  33. SrangCorda (a chord), i. líne díreachdhíreach ó chrích go crích féfaoi thuaimstua. Agus bíonbíonn dhá thuaimstua ar gach srangcorda, i. an dá chuid ina dteasgandteascann sé an áinciorcal.
  34. FíorthrasnaTrastomhas, diameter. Fiarthrasna, diagonal.
  35. TeasgánTeascán, segment.
  36. LeatháinLeathchiorcal, semicircle.
côlíonacomhlíonadh, a supplement.
airletairiscint, a proposition.
cleasfadhb, a problem.
ceistteoirim, a theorem.
ceadpostaláid, a postulate.
fíoraicsím, núnó fírfíor, an axiom.
fromacruthúnas, a demonstration.
cuiníollhipitéis, a hypothesis.