Thurrys Phaagh

Bleeantyn er dy henney haink Mnr Chalse Joughin, Balley Crebbin, ny whaiyl Illiam er y vayr, as dooyrt eh rish,

“By vie lhiat goll gys Balley Chashtal laa ny vairagh, Illiam? Sheign dou goll dy chur briwnys er ny cabbil.”

“By vie lhiam dy jarroo,” dreggyr Illiam, “agh cha nel coamrey cooie aym dy hooyll mygeayrt marish ooilley ny mraane as deiney seyrey ayns shid.”

“Ogh, s'cummey,” dooyrt Chalse. “Ersooyl lhiat; oonlee dty laueyn as dty eddin, baar dty hene as feysht er Thom Bette y Curleod dy chur y youish er dty chione. Verryms dhyt coamrey noa noght as heeym oo ec stashoon Droghad Hulby ec shiaght er y chlag moghrey ny vairagh.”

“Kiart dy liooar,” dreggyr Illiam. “Neeyms myr shen eh,” as hie eh roish.

Yn laa er giyn jirree Illiam dy moghey, cheau eh mysh e choamrey noa as hie eh roish ry chosh gys y stashoon, raad haink eh ny whaiyl ny fir elley va fuirraghtyn rish y trein. Va Illiam ny ghooinney noa as cha vaik e chaarjyn rieau y lheid. Va folt e ching giarit as jesh, e eddin glen as baarit as e choamrey as e vraagyn cho mie as briw ny saggyrt. Va taitnys mie er Illiam hene as hayrn eh er e phoib myr dooinney fegooish kiarail sy teihll.

Tra haink ad gys y vagher ec Balley Chashtal, dooyrt Chalse rish Illiam.

“Er hoh dhyt beggan dy argid. Ersooyl lhiat da meer dy ee my jig yn accrys ort. Hems nish dy chur briwnys er ny cabbil as heeym oo ny s'anmey. ”

Tra honnick Illiam yn argid ayns bass e laue haink paays atchimagh er, as va egin da goll gys y chabbane son bine dy yough, as va shen jerrey Illiam. Cha vaik eh veg jeh'n ollagh, ny kirree ny cabbil ny red erbee elley. Lesh gagh slug va'n paays echey ny strimmey as fy yerrey va ooilley'n argid ceaut echey.

Agh honnick eh shenn dooinney va ny vochilley as v'eh ayns y chabbane marish Illiam as enney echey er. Ga dy row yn bochilley shoh fritlagh as e chooat feer henn va ram argid echey, er yn oyr dy daink eh voish ny sleityn. Dooyrt Illiam rish.

“By vie lhiat cooat noa, whooinney?”

“By vie lhiam,” dreggyr y bochilley. “Cha nel mee er ve ayns yn ard-valley nish rish bleeantyn, er yn oyr dy vel mee baghey ec Cronk y Voddee as cha nel moyrn assdaue ayns shid.”

“Verryms dhyt my chooat son jough ny ghaa,” dooyrt Illiam. “Ta paays ass mychyn aym as cha dug mee lhiam monney dy argid.”

“Kiart dy liooar. She cooat braew eshyn as cha nel eh feer foddey voish yn iddyr. T'eh feeu jough ny ghaa, aghterbee.”

As chaghlaa ad nyn gooatyn. As tra va'n argid ceaut ec Illiam va paays foast echey as dooyrt eh rish y vochilley.

“Vel feme ayd er son breechyn noa, whooinney?”

“Ta, ta, dy jarroo,” dreggyr y bochilley. “Verrym dhyt jough er son dty vreechyn.”

Chaghlaa ad nyn mreechyn as myr shen darree ad.

Cheayll mee nagh row paays Illiam jeant magh derrey v'eh traa dy gholl thie; agh cha daink Illiam da'n thie echey hene rish tree laghyn. V'eh shenn Illiam fritlagh va shooyll er ash voish Balley Chashtal. Agh v'ad gra dy row bochilley jesh niartal ry akin ayns Cronk y Voddee!

Turas Tartmhar

Blianta ó shin tháinig An tUas Chalse Joughin, Baile Crebbin, in araicis Uilliam ar an bhóthar, agus dúirt sé leis,

“Ar mhaith leat dul go Baile Chaisleáin lá arna mhárach, Uilliam? Is éigean dom dul le tabhairt breithiúnais ar na capaill.”

“Ba mhaith liom go deimhin,” d'fhreagair Uilliam, “ach níl éadaí cuí agam le siúl timpeall le gach ceann de na mná agus daoine saora ansiúd.”

“Ó, is cuma,” dúirt Chalse. “Ar siúl leat; nigh do lámha agus d'éadan, caith do féin agus ceist ar Thom Bette an Curleod le cur an deimheas ar do cheann. Tabharfaidh mise duit éadaí nua anocht agus feicfidh mé thú ag stáisiún Droichead Hulby ag seacht a chlog maidin amárach.”

“Ceart go leor,” d'fhreagair Uilliam. “Déanfaidh mé mar sin é,” agus chuaigh sé roimhe.

An lá dár gcionn d'éirigh Uilliam go moch, chaith sé faoina éadach nua agus chuaigh sé roimhe de chois go dtí an stáisiún, áit ar tháinig sé in araicis na bhfear eile a bhí ag fanacht leis an traein. Bhí Uilliam ina dhuine nua agus ní fhaca a chairde riamh a leithéid. Bhí folt a chinn gearrtha agus deas, a éadan glan agus bearrtha agus a éadaí agus a bhróga chomh maith agus breitheamh na sagart. Bhí sásamh maith ar Uilliam féin agus tharraing sé ar a phíopa mar dhuine gan cúram sa saol.

Nuair a thángadar go dtí an pháirc ag Baile Chaisleáin, dúirt Chalse le Uilliam.

“Anseo duit beagán airgid. Ar siúl leat do mhír le hithe má thagann an t-ocras ort. Rachaidh mé anois le tabhairt breithiúnais ar na capaill agus feicfidh mé thú níos déanaí. ”

Nuair a chonaic Uilliam an t-airgead i mbos a láimhe tháinig tart uafásach air, agus b'éigean dó dul go dtí an tábhairne ar son braon óil, agus bhí sin deireadh Uilliam. Ní fhaca sé dada den eallach, na caoirigh na capaill ná rud ar bith eile. Le gach slog bhí an tart aige níos troime agus faoi dheireadh bhí iomlán an airgid caite aige.

Ach chonaic sé seanduine a bhí ina aoire agus bhí sé sa tábhairne le Uilliam agus aithne aige air. Cé go raibh an t-aoire seo gioblach agus a chóta fíorshean bhí neart airgid aige, de bhrí gur tháinig sé ó na sléibhte. Dúirt Uilliam leis.

“Ar mhaith leat cóta nua, a dhuine?”

“Ba mhaith liom,” d'fhreagair an t-aoire. “Níl mé tar éis a bheith sa chathair anois le blianta, de bhrí go bhfuil mé i mo chónaí ag Cnoc an Mhadra agus níl bród astu ansiúd.”

“Tabharfaidh mise duit mo chóta ar son deoch nó dhó,” dúirt Uilliam. “Tá tart as cuimse agam agus níor thug mé liom mórán airgid.”

“Ceart go leor. Is cóta breá eisean agus níl sé an-fhada ón fhíodóir. Tá sé fiú deoch nó dhó, ar aon chuma.”

Agus d'athraíodar a gcótaí. Agus nuair a bhí an t-airgead caite ag Uilliam bhí tart fós air agus dúirt sé leis an aoire.

“An bhfuil gá agat le bríste nua, a dhuine?”

“Tá, tá, go deimhin,” d'fhreagair an t-aoire. “Tabharfaidh mé duit deoch ar son do bhríste.”

D'athraíodar a mbríste agus mar sin a mhaireadar.

Chuala mé nach raibh tart Uilliam sásta go dtí go raibh sé am le dul abhaile; ach níor tháinig Uilliam don teach aige féin le trí lá. Bhí sé sean Uilliam gioblach a bhí ag siúl ar ais ó Bhaile Chaisleáin. Ach bhí siad ag rá go raibh aoire deas láidir le feiceáil i gCnoc an Mhadra!