Juan Gorree

Ghow mee yn skeeal shoh voish shenn spotch va goll mygeayrt lane bleeantyn er dy henney. Cha nel eh caghlaait agh red beg.

Va dooinney dy row baghey ayns Purt ny hInshey as eshyn ny hiaulteyr. Dooyrt eh dy row eh er hroailt dys dy chooilley phurt sy teihll as shiartanse dy phuirt elley neesht. S'cummey lesh yn ennym v'er, agh abbyr dy row eh Juan Gorree. Bione da dy chooilley pheiagh va cheet ny whaiyl rish as myrgeddin va dy chooilley pheiagh cur enney er.

Laa dy row dooyrt dooinney elley rish.

“Er-lhiams dy nhione dhyt dy chooilley ghooinney bunnys ta baghey sy teihll, agh varr mee dy voddym feddyn fer ennagh nagh nhione dhyt.”

“Cur dty argid boayl ta dty veeal,” dooyrt Juan rish.

“Kiart dy liooar eisht,” dooyrt eh. “Shoh queig puint.”

“S'mie shen,” dreggyr Juan; “agh bee uss coayl dty argid. Quoi yn chied dooinney nagh bione dou?”

“Yn Kiannoort,” dooyrt yn fer elley. “Nhione dhyt eshyn?”

“Yn kiannoort?” dooyrt Juan; “va mee er chee shilley y chur er fastyr jiu. Hug eh cuirrey dou goaill cappan dy hey marish. By vie lhiat cheet marym?”

Myr shen hie ad rhymboo derrey haink ad dys thie y Chiannoort. Doshil yn kiannoort yn dorrys as dooyrt eh,

“Failt ort, Yuan. Trooid stiagh as chiow dty laueyn ec yn aile. As quoi eshyn ta mayrts? My vees eh ny charrey dhyt, t'eh ny charrey dooys neesht.”

Erreish dou faagail thie y Chiannoort, hug y fer elley queig puint da Juan agh dooyrt eh rish,

“Shoh feed punt nish, as ta mee lane shickyr nagh nhione dhyt yn nah 'er.”

“Bee oo coayl dty argid keayrt elley reesht,” as Juan. “Quoi yn nah ghooinney?”

“Ard-aspick ny Raue,” dooyrt eh; “yn Paab Casherick hene.”

“Shen ro aashagh,” dooyrt Juan. “Va mee ayns y Raue shiaghtyn er dy henney as hie mee lesh shilley ersyn. Aghterbee, hemmayds roin dys y Raue as vermayds shilley er y Phaab cooidjagh.”

“Benedicite, my chaarjyn,” dooyrt y Paab tra doshil eh dorrys y Vatican. “Yuan my charrey, trooid stiagh as chiow dty laueyn ec yn aile. Shoh dty vayrn daag oo ayns shoh yn chiaghtyn shoh chaie.”

Myr shen chaill yn fer elley e feed punt, agh v'eh slane kiarail dy chosney ooilley shen er ash reesht as tooilley neesht. Myr shen dooyrt eh, “Shoh keead punt; my vees yn trass dooinney cur enney orts beeyms jeant magh dy bollagh as goym rish dy nhione dhyt dy chooilley ghooinney sy teihll.”

“Bee uss coayl dty argid yn trass keayrt eisht my ta,” dooyrt Juan. “As quoi yn trass dooinney?”

“Mao Tse Tung!” dooyrt eh. “Varr mee nagh nhione dhyt eh.”

“Oh shione,” dooyrt Juan, “agh foddee nagh bee cooinaght echey orrym pene.”

“Dy jarroo,” dooyrt yn fer elley. “Foddee dy jeanym cosney ooilley my argid er ash voyds. Hemmayds roin dys y Cheein.”

Lurg troailtys feer vooar, as erreish daue ceau lane argid, haink ad ny neesht er gerrey da Pekin. Tra vrie ad son kied shilley y chur er Mao Tse Tung dooyrt meoir-shee roo dy beagh eh kiart dy liooar da Juan Gorree er yn oyr dy nhione daue eh dy mie, agh cha row eh shickyr mychione yn fer elley as sheign da fuirraghtyn cheumooie. Dooyrt Juan rish.

“Fuirree cheumooie ayns shoh sy Cherrin Vooar as verryms Mao lhiams dys uinnag ennagh as eisht bee fys ayd dy nhione da mish.”

Myr shen va'n fer elley fuirraghtyn sy cherrin marish ram sleih elley as fy yerrey haink daa ghooinney rish ec uinnag feer foddey ersooyl. V'eh bunnys shickyr dy nee Juan yn derrey 'er agh cha row eh shickyr dy nee Mao yn jeh elley. V'eh smooinaghtyn dy vel yn un 'er voish y Cheein jeeaghyn lheid y fer erbee elley as nagh vod eh fakin anchaslys erbee eddyr oc. Myr shen hyndaa eh mygeayrt as loayr eh rish fer va ny hassoo faggys da as dooyrt eh.

“Vel yn dooinney ta ny hassoo ec yn uinnag Mao Tse Tung ny dyn?”

“Cha sayms,” dooyrt yn Cheeinagh; “Ta mee voish ard elley mee hene, agh foddym gra son shickyrys dy nee yn dooinney, ta ny hassoo marish, Juan Gorree voish Ellan Vannin!”

Seán Gorree

Ghabh mé an scéal seo ó sheanjóc a bhí ag dul timpeall a lán blianta ó shin. Níl sé athraithe ach rud beag.

Bhí duine ann a bhí ina chónaí i bPort na hInse agus eisean ina sheoltóir. Dúirt sé go raibh sé tar éis taisteal chuig gach uile phort ar domhan agus roinnt port eile freisin. Is cuma leis an ainm a bhí air, ach abair go raibh sé Seán Gorree. B'eol dó gach uile dhuine a bhí ag teacht in araicis leis agus freisin bhí gach uile dhuine ag cur aithne air.

Lá dá raibh dúirt duine eile leis.

“Is dóigh liomsa gur eol duit gach uile dhuine beagnach atá ina chónaí ar domhan, ach mise i mbannaí air gur féidir liom fáil fear éigin nach eol duit.”

“Cuir do chuid airgid áit a bhfuil do bhéal,” dúirt Seán leis.

“Ceart go leor ansin,” dúirt sé. “Seo cúig phunt.”

“Is maith sin,” d'fhreagair Seán; “ach beidh tusa ag cailleadh do chuid airgid. Cé hé an chéad duine nárbh eol dom?”

“An Ceannfort,” dúirt an fear eile. “An eol duit eisean?”

“An ceannfort?” dúirt Seán; “bhí mé ar tí cuairt a thabhairt tráthnóna inniu. Thug sé cuireadh dom gabháil cupáin tae leis. Ar mhaith leat teacht in éineacht liom?”

Mar sin chuadar rompu go dtí gur thángadar go teach an Cheannfoirt. D'oscail an ceannfort an doras agus dúirt sé,

“Fáilte romhat, a Sheáin. Tar isteach agus téigh do lámha ag an tine. Agus cé heisean atá in éineacht leatsa? Má tá sé ina chara duit, tá sé ina chara domsa freisin.”

I ndiaidh dom fágáil theach an Cheannfoirt, thug an fear eile cúig phunt do Sheán ach dúirt sé leis,

“Seo fiche punt anois, agus tá mé lánchinnte nach eol duit an dara fear.”

“Beidh tú ag cailleadh do chuid airgid uair eile arís,” arsa Seán. “Cé hé an dara duine?”

“Ardeaspag na Róimhe,” dúirt sé; “an Pápa Naofa féin.”

“Sin ró-éasca,” dúirt Seán. “Bhí mé sa Róimh seachtain ó shin agus chuaigh mé le cuairt airsean. Ar aon chuma, rachaimidne romhainn go dtí an Róimh agus tabharfaimidne cuairt ar an Phápa le chéile.”

“Benedicite, mo chairde,” dúirt an Pápa nuair a d'oscail sé doras na Vatacáine. “A Sheáin mo chara, tar isteach agus téigh do lámha ag an tine. Seo do bhairéad a d'fhág tú anseo an tseachtain seo caite.”

Mar sin chaill an fear eile a fhiche punt, ach bhí sé go hiomlán socair buachan uile sin ar ais arís agus tuilleadh freisin. Mar sin dúirt sé, “Seo céad punt; má tá an tríú duine cur aithne ortsa beidh mise sásta go hiomlán agus gabhfaidh mé leis gur eol duit gach uile dhuine ar domhan.”

“Beidh tusa ag cailleadh do chuid airgid an tríú huair ansin má tá,” dúirt Seán. “Agus cé hé an tríú duine?”

“Mao Tse Tung!” dúirt sé. “Mise i mbannaí air nach eol duit é.”

“Ó is eol,” dúirt Seán, “ach b'fhéidir nach mbeidh cuimhne aige orm féin.”

“Go deimhin,” dúirt an fear eile. “B'fhéidir go ndéanfaidh mé buachan uile mo chuid airgid ar ais uaitse. Rachaimidne romhainn go dtí an tSín.”

I ndiaidh taistil ollmhóir, agus tar éis dóibh caitheamh a lán airgid, thángadar araon i ngar do Phéicing. Nuair a d'fhiafraíodar ar son cead cuairt a thabhairt ar Mao Tse Tung dúirt póilín leo go mbeadh sé ceart go leor do Sheán Gorree de bhrí gur eol dóibh é go maith, ach ní raibh sé cinnte faoin fhear eile agus is éigean dó fanacht lasmuigh. Dúirt Seán leis.

“Fan lasmuigh anseo sa Chearnóg Mhór agus tabharfaidh mise Mao liomsa go dtí fuinneog éigin agus ansin beidh a fhios agat gur eol dó mise.”

Mar sin bhí an fear eile ag fanacht sa chearnóg le neart slua eile agus faoi dheireadh tháinig dhá dhuine leis ag fuinneog an-fhada ar siúl. Bhí sé beagnach cinnte gurbh é Seán an dara fear ach ní raibh sé cinnte gurbh é Mao an duine eile. Bhí sé ag smaoineamh go bhfuil an t-aon fhear ón tSín ag féachaint cosúil le duine ar bith eile agus nach féidir leis feiceáil difríocht ar bith eatarthu. Mar sin d'iompaigh sé timpeall agus labhair sé le fear a bhí ina sheasamh i ngar dó agus dúirt sé.

“An é an duine atá ina sheasamh ag an fhuinneog Mao Tse Tung nó nach é?”

“Níl a fhios agam,” dúirt an Síneach; “Tá mé ó limistéar eile mé féin, ach is féidir liom a rá go cinnte gurb é an duine, atá ina sheasamh leis, Seán Gorree ó Oileán Mhanann!”